Inwestowanie i oszczędzanie

Realna stopa zwrotu

Realna stopa zwrotu to zysk z inwestycji po odjęciu inflacji i podatku. Pokazuje, ile naprawdę urosły oszczędności, a nie tylko ile wynosi podane oprocentowanie. To różnica między liczbą na papierze a prawdziwym wzrostem wartości pieniądza.

Co to jest
Zysk po odjęciu inflacji i podatku
Zysk nominalny
Podane oprocentowanie przed odjęciem kosztów
Największy wróg
Inflacja obniżająca wartość pieniądza

Co to jest realna stopa

Podane oprocentowanie to zysk nominalny. Nie mówi całej prawdy, bo dwie rzeczy pomniejszają realny wynik. Pierwsza to podatek od zysków kapitałowych, który zabiera część zysku. Druga to inflacja, czyli wzrost cen, przez który za tę samą kwotę można kupić mniej. Dopiero po ich odjęciu widać realny zysk.

Jak ją policzyć

Rachuba jest prosta: od zysku nominalnego odejmuje się najpierw podatek, a potem inflację.

WartośćIle wynosi
Zysk nominalny5%
Po odjęciu podatkuok. 4%
Po odjęciu inflacji (4%)ok. 0%

Zestawienie pokazuje, że dodatnia liczba na starcie nie oznacza jeszcze prawdziwego zysku.1

Pułapka nominalnego zysku

Zdanie „zarabiam na lokacie” bywa złudzeniem.

Przy wysokiej inflacji realny zysk potrafi wynieść zero, a nawet zejść poniżej zera. I to mimo dodatniego oprocentowania na umowie.

Znaczy to jedno: pieniądze rosną wolniej, niż drożeją ceny. Czyli realnie tracą na wartości.

Jak chronić wartość

Wartość oszczędności najlepiej chronią rozwiązania powiązane z inflacją, na przykład obligacje indeksowane inflacją. Ich oprocentowanie rośnie razem z cenami. Ogólne zasady doboru inwestycji, w tym patrzenia na realny, a nie nominalny wynik, opisuje hasło Inwestowanie. Wśród bezpiecznych rozwiązań realny wynik warto sprawdzać także przy zwykłych obligacjach.

Słownik pojęć

  • Zysk nominalny: podane oprocentowanie, przed odjęciem podatku i inflacji.
  • Inflacja: wzrost cen, przez który pieniądz traci wartość.
  • Siła nabywcza: ile realnie można kupić za daną kwotę.

Przypisy

  1. Liczby mają charakter ilustracyjny; realny wynik zależy od bieżącej inflacji i sposobu opodatkowania. ↩

Najczęstsze pytania

Dlaczego zysk z lokaty bywa złudny?

Bo podane oprocentowanie to zysk nominalny, przed odjęciem podatku i inflacji. Gdy podatek zabierze część odsetek, a inflacja podniesie ceny, realny zysk potrafi być bliski zeru, mimo że na papierze widać dodatnią liczbę.

Jak policzyć realny zysk?

Od zysku nominalnego odejmuje się podatek, a potem inflację. Jeśli lokata dała 5%, podatek zabrał około 1 punktu, a inflacja wyniosła 4%, realny zysk to mniej więcej zero. Ta prosta rachuba pokazuje, czy pieniądze naprawdę urosły.

Czytaj dalej

1 źródło

  1. Ogólnodostępne materiały edukacyjne dotyczące inflacji i realnej stopy zwrotu

Hasło zaktualizowane 17 lipca 2026.