Kredyty i pożyczki

Raty równe i malejące

Raty równe i malejące to dwa sposoby spłaty kredytu. Przy racie równej co miesiąc płaci się taką samą kwotę. Przy racie malejącej pierwsze raty są wyższe, a potem z każdym miesiącem maleją. Wybór wpływa na wysokość rat i na to, ile odsetek uzbiera się przez cały okres.

Rata równa
Taka sama kwota przez cały czas spłaty
Rata malejąca
Zaczyna się wyżej i z każdym miesiącem spada
Tańsza w sumie
Rata malejąca płaci mniej odsetek
Wymaga wyższej zdolności
Rata malejąca, bo pierwsze raty są większe

Rata równa

Rata równa, nazywana też annuitetową, to ta sama kwota przez cały czas kredytu. Na początku duża jej część to odsetki, a mała spłaca pożyczony kapitał. Z czasem proporcje się odwracają. Zaleta jest prosta: co miesiąc płaci się tyle samo, więc łatwo to zaplanować w domowym budżecie.

Rata malejąca

Przy racie malejącej co miesiąc spłaca się taką samą część pożyczonego kapitału. Odsetki liczy się od tego, co zostało do oddania. Ponieważ dług szybko topnieje, odsetki są coraz mniejsze i rata spada. Pierwsze raty są jednak wyraźnie wyższe niż przy racie równej, dlatego bank wymaga wyższej zdolności kredytowej.

Porównanie kosztu

Przy 300 000 zł na 25 lat raty malejące oszczędzają około 73 000 zł odsetek. Na start są jednak o 630 zł wyższe.

Rodzaj ratyPierwsza rataOstatnia rataSuma odsetek
Równaok. 2 120 złok. 2 120 złok. 336 000 zł
Malejącaok. 2 750 złok. 1 010 złok. 263 000 zł

W tym przykładzie rata malejąca oszczędza około 73 000 zł odsetek. Warunek jest jeden: trzeba udźwignąć wyższe raty na starcie.1 Ratę równą wylicza poniższe narzędzie.

Kalkulator raty kredytu

Rata miesięczna—

Całkowity koszt
—
Suma odsetek
—

Szacunek dla raty równej. Nie liczy prowizji, ubezpieczeń ani innych kosztów, więc rzeczywista rata może być wyższa.

Dla kogo

Rata równa pasuje tym, którzy chcą wiedzieć z góry, ile zapłacą w każdym miesiącu. Pozwala też pożyczyć wyższą kwotę, bo bank liczy niższą ratę.

Rata malejąca pasuje tym, którzy udźwigną trudniejszy start i chcą oddać mniej odsetek.

Niezależnie od wyboru odsetki obniża też wcześniejsza nadpłata. Pełny rachunek pokazuje Całkowity koszt kredytu.

Słownik pojęć

  • Kapitał: pożyczona kwota, którą trzeba oddać bankowi.
  • Odsetki: koszt pożyczenia pieniędzy, liczony od kwoty pozostałej do spłaty.
  • Harmonogram spłaty: plan pokazujący wysokość każdej raty w czasie.

Przypisy

  1. Wartości mają charakter ilustracyjny; przyjęto kredyt 300 000 zł na 25 lat i oprocentowanie 7% rocznie. ↩

Najczęstsze pytania

Która rata jest tańsza?

W sumie tańsza jest rata malejąca, bo szybciej spłaca pożyczony kapitał, więc odsetek uzbiera się mniej. Kosztem są wyższe raty na początku, które wymagają wyższej zdolności kredytowej.

Dlaczego banki częściej proponują ratę równą?

Rata równa jest wygodniejsza i łatwiejsza do zaplanowania, bo co miesiąc płaci się tyle samo. Pozwala też pożyczyć wyższą kwotę, bo pierwsze raty są niższe niż przy racie malejącej.

Czy można zmienić rodzaj raty w trakcie spłaty?

Bywa to możliwe za zgodą banku, zwykle w formie zmiany umowy. Nie każdy bank na to pozwala, dlatego rodzaj raty wybiera się najczęściej na starcie.

Czytaj dalej

1 źródło

  1. Materiały edukacyjne dotyczące spłaty kredytów hipotecznych

Hasło zaktualizowane 17 lipca 2026.