Zdolność kredytowa
Zdolność kredytowa to odpowiedź banku na jedno pytanie: czy ta osoba udźwignie spłatę.
Bank liczy ją przed wydaniem decyzji. Bierze udokumentowane dochody, odejmuje raty innych zobowiązań i szacowane koszty życia rodziny. To, co zostaje, wyznacza maksymalną ratę.1
- Typowo w twojej branży
- Czy to cię dotyczy
- Definicja
- Oceniona przez bank możliwość spłaty kredytu
- Główne czynniki
- Dochód, zobowiązania, okres i oprocentowanie
- Miara obciążenia
- DSTI, czyli udział rat w dochodzie
- Element ostrożnościowy
- Bufor stopy procentowej
Sposób obliczania
Bank zaczyna od dochodu netto, czyli od kwoty, która wpływa na konto.
Potem odejmuje trzy rzeczy: raty innych kredytów, koszty utrzymania rodziny i szacowaną ratę nowego kredytu.
Udział wszystkich rat w dochodzie ma swoją nazwę: wskaźnik DSTI. Im jest wyższy, tym mniej bank pożyczy.
Na wynik wpływa też okres spłaty i rodzaj oprocentowania, opisany w haśle Oprocentowanie stałe vs zmienne. Oba zmieniają wysokość raty, którą bank bierze do rachunku.
flowchart TD A["Dochód netto"] --> D["Nadwyżka na ratę"] B["Zobowiązania i limity"] --> D C["Koszty utrzymania"] --> D D --> E["Kwota kredytu"] F["Okres i oprocentowanie"] --> E
Banki liczą, że na ratę może iść mniej więcej połowa dochodu po odjęciu kosztów życia. To punkt wyjścia, nie obietnica.
Czynniki obniżające zdolność
Zdolność obniża wszystko, co co miesiąc zabiera pieniądze z konta. Przede wszystkim raty innych kredytów.
Osobną sprawą są karty kredytowe i limity w koncie. Tu jest pułapka: bank liczy je do pełnej wysokości limitu, nawet jeśli nikt z nich nie korzysta. Powód jest prosty. Można je wykorzystać w każdej chwili.
Zdolność zmniejszają też poręczenia udzielone innym osobom oraz złe wpisy w historii kredytowej w bazie BIK.
Forma zatrudnienia
Bank patrzy na dwie rzeczy: ile ktoś zarabia i jak pewny jest ten dochód. Sama forma umowy jest drugorzędna.
Umowa o pracę na czas nieokreślony po prostu ułatwia udokumentowanie dochodu.
Przy własnej działalności bank wymaga zwykle dłuższej historii. Dochód liczy po odjęciu kosztów i obniża go, jeśli mocno się waha.
Podobnie traktuje umowy zlecenia, umowy o dzieło i zarobki z zagranicy.
Bufor stopy procentowej
Przy zmiennym oprocentowaniu bank nie liczy zdolności od dzisiejszej stopy. Dokłada do niej bufor, czyli zapas bezpieczeństwa.
Sprawdza w ten sposób jedno: czy rodzina udźwignęłaby ratę, gdyby stopy poszły w górę.2
Na ocenę wpływa też wkład własny. Im wyższy, tym mniejszy kredyt i mniejsze ryzyko banku. Cały rachunek najlepiej porównywać przez RRSO.
Słownik pojęć
- DSTI: udział sumy rat w miesięcznym dochodzie netto gospodarstwa domowego.
- Bufor stopy procentowej: ostrożnościowa nadwyżka stopy przyjmowana do wyliczenia zdolności.
- Współkredytobiorca: osoba przystępująca do kredytu, której dochód powiększa zdolność.
Przypisy
Najczęstsze pytania
Czy limit na karcie kredytowej obniża zdolność, jeśli go nie używam?
Tak. Bank traktuje przyznany limit karty i limit w koncie jako potencjalne zadłużenie do pełnej wysokości, ponieważ w każdej chwili można je wykorzystać. Zamknięcie nieużywanych limitów zwykle podnosi zdolność.
Czy działalność gospodarcza obniża zdolność wobec umowy o pracę?
Niekoniecznie. Bank ocenia stabilność i wysokość dochodu, a nie samą formę zatrudnienia. Przy działalności gospodarczej zwykle wymaga dłuższej historii dochodów i uwzględnia ich zmienność oraz koszty.
Jak podnieść zdolność kredytową?
Najczęściej pomaga spłata i zamknięcie zbędnych zobowiązań, wydłużenie okresu kredytu, dołączenie współkredytobiorcy o dochodach oraz uporządkowanie historii w bazach kredytowych.
Czytaj dalej
2 źródła
- Rekomendacja S Komisji Nadzoru Finansowego dotycząca zarządzania ekspozycjami kredytowymi zabezpieczonymi hipotecznie
- Materiały edukacyjne dotyczące oceny zdolności kredytowej
Hasło zaktualizowane 17 lipca 2026.